Hayatın tarihi yine yazılıyor! Japonya’da dev virüs keşfi

Ushikuvirüs, sayıları giderek artan ‘dev virüsler’ kümesine katılan yeni bir örnek olarak dikkat çekiyor. Virüsler klasik manada canlı kabul edilmese de, birçok araştırmacı onların Dünya’daki birinci hücrelerle birlikte ortaya çıktığını ve evrimin erken periyotlarında değerli roller üstlendiğini düşünüyor. Bu durum, virüslerin kökeni ve ömrün evrimiyle bağlantısı konusunda uzun müddettir devam eden bilimsel tartışmaların temelini oluşturuyor.

Bu alandaki öncü isimlerden Tokyo Bilim Üniversitesi’nden Prof. Masaharu Takemura, 2001 yılında Dr. Philip Bell ile birlikte ‘hücresel çekirdeğin viral kökeni’ hipotezini ortaya atmıştı. ‘Viral ökaryogenez’ olarak bilinen bu teoriye nazaran, ökaryotik hücrelerin çekirdeği, bir vakitler ilkel bir hücreyi enfekte eden büyük bir DNA virüsünden evrimleşmiş olabilir.

‘VİRÜS FABRİKASI’

2003 yılından itibaren keşfedilen dev DNA virüsleri, bu hipotezi destekleyen yeni ispatlar sundu. Bu virüslerin hücreyi enfekte ettiklerinde ‘virüs fabrikası’ ismi verilen ve DNA çoğaltımı için çekirdek gibisi fonksiyonlar gören özel bölmeler oluşturduğu belirlendi. Birtakım virüs fabrikalarının zarla çevrili olması, hücre çekirdeği ile mümkün bir evrimsel temasa işaret ediyor.

Journal of Virology isimli hakemli bilimsel mecmuada yayımlanan yeni çalışmada Prof. Takemura ve ekibi, Japonya’nın Ibaraki eyaletindeki Ushiku Gölü’nden izole edilen ushikuvirüsü tanımladı. Virüsün, enfekte ettiği amiplerde olağandışı büyümeye yol açtığı ve çoğalma sırasında konak hücrenin çekirdek zarını parçalayarak yeni virüs parçacıkları ürettiği tespit edildi.

Araştırmacılara nazaran bu özellik, ushikuvirüsü çekirdeği bozmadan çoğalan birtakım dev virüslerle, çekirdek zarını parçalayan pandoravirüsler ortasında muhtemel bir evrimsel köprü pozisyonuna getiriyor. Bilim insanları, farklı çoğalma stratejilerinin virüslerin konaklarına ahenk sağlama sürecinde evrimleştiğini ve vakitle çeşitlendiğini pahalandırıyor.

Keşfin tesirleri sırf evrimsel biyolojiyle sonlu değil. Amipleri enfekte eden dev virüslerin daha âlâ anlaşılması, birtakım amip cinslerinin yol açtığı önemli hastalıklara karşı gelecekte yeni tedavi yahut korunma prosedürlerinin geliştirilmesine de katkı sağlayabilir. Prof. Takemura, dev virüsler dünyasını “henüz tam olarak keşfedilmemiş bir hazine” olarak nitelendiriyor.

Kaynak: Sözcü