Yerden göğe kar yağıyor: NASA, çok tuhaf bir şey buldu

Dışarıdan bakıldığında Satürn’ün yörüngesinde dönen sessiz bir buz topunu andıran Enceladus, aslında donmuş kabuğunun altında Güneş Sistemi’nin en hareketli dünyalarından birini saklıyor.

NASA’nın Cassini uzay aracından elde edilen datalar, uydunun güney kutbunda yer alan ve “kaplan çizgileri” olarak isimlendirilen kırıklardan devasa jetlerin fışkırdığını belgeledi. Saatte 1.200 kilometreyi (800 mil) aşan bir süratle uzaya su buharı, buz taneleri ve organik moleküller püskürten bu jetler, Enceladus’un jeolojik olarak ne kadar etkin olduğunu kanıtlıyor.

YERDEN GÖĞE KAR YAĞIYOR 

Bilim insanları bu jeolojik aktiviteyi “tersine kar” fenomeni olarak tanımlıyor. Püsküren gerecin bir kısmı uzaya kaçıp Satürn’ün halkalarına karışsa da, kıymetli bir kısmı donarak tekrar uydunun yüzeyine yağıyor.

Dünyadaki kar yağışının bilakis, bu döngü bulutlardan aşağıya değil; yeraltı okyanusundan üst fırlatılan suyun geri düşmesiyle gerçekleşiyor. Bu süreç, Enceladus yüzeyini daima yenileyen, çatlakları dolduran ve kraterleri gizleyen kalın, pürüzsüz bir buz katmanı oluşturuyor.

Cassini’nin bu püskürmelerin içinden geçerek topladığı bilgiler, astrobiyologlar için heyecan verici sonuçlar doğurdu. Buz taneciklerinde yalnızca su değil; karbondioksit, karbonmonoksit ve daha da kıymetlisi ömrün temel yapı taşlarından biri olan fosfor tespit edildi.

DNA oluşumu ve hücresel güç transferi için hayati değer taşıyan fosforun varlığı, Enceladus’un yeraltı okyanusunun yaşama elverişli olabileceği tezini güçlendiriyor. Datalar ayrıyeten, okyanustaki kimyasal süreçlerin tıpkı bir “pil” üzere güç ürettiğine ve biyolojik hayatı destekleyebilecek bir ortam sunduğuna işaret ediyor.

KAR KATMANLARINDA TARİH SAKLI

NASA araştırmacılarına nazaran, yüzeye geri düşen bu “kriyovolkanik kar”, doğal bir bilgi deposu vazifesi görüyor. Her bir katman, okyanusun tuz oranını, organik unsur çeşitliliğini ve minerallerini içinde hapsediyor.

Bilim dünyasının şimdiki amacı ise daha savlı: Yalnızca püskürmelerin içinden geçmek değil, bu “yabancı kar”ın üzerine inebilecek bir araç tasarlamak. Şayet bu başarılabilirse, buz katmanları sondaj yapılarak incelenebilir ve Enceladus’un okyanusunda mikroskobik seviyede de olsa bir hayat olup olmadığı sorusu nihayet karşılık bulabilir.

NASA’nın bulguları bir paradoksu da gözler önüne seriyor: Dondurucu soğukluktaki bu uyduda, “yukarıya gerçek yağan kar”, aslında aşağıda ısınan ve potansiyel olarak canlı bir okyanusun en büyük ispatı.

Kaynak: Sözcü