70 yıldır mamut sanılıyordu, gerçek değişik çıktı

Arkeolog Otto Geist, kelam konusu kemikleri 1951’de Fairbanks’in çabucak kuzeyinde, tarih öncesi bir bölge olan Beringia’da yaptığı bir keşif sırasında buldu. İki omurga epifiz plağından oluşan fosiller, bulundukları yer ve büyüklükleri nedeniyle o periyot yünlü mamut (Mammuthus primigenius) olarak tanımlandı. Çünkü bölge, Geç Pleyistosen periyoduna ilişkin büyük göğüslü kalıntılarıyla biliniyor.

Geist’in Alaska Üniversitesi Museum of the North’a teslim ettiği kemikler, burada 70 yıldan fazla müddet boyunca arşivde kaldı. Müzenin “Adopt-a-Mammoth” programı sayesinde fosiller nihayet radyokarbon tarihlendirmesine tabi tutuldu. Lakin elde edilen sonuçlar, soruları cevaplamaktan çok yeni bir gizemi ortaya çıkardı.

Analizler, kemiklerin yaşının yaklaşık 2000–3000 yıl olduğunu gösterdi. Meğer mamutların yaklaşık 13000 yıl evvel yok olduğu, sadece birkaç izole popülasyonun 4000 yıl öncesine kadar yaşamış olabileceği düşünülüyor. Bu durum, kelam konusu fosillerin mamutlara ilişkin olamayacağını ortaya koydu.

Araştırmacılar, kimyasal izotop tahlillerinde kemiklerde beklenenden çok daha yüksek azot-15 ve karbon-13 düzeyleri tespit etti. Bu izotopların, otla beslenen kara hayvanlarından fazla deniz canlılarında yaygın olduğu biliniyor. Doğu Beringia’daki hiçbir mamut fosilinde bu cins bir kimyasal imzaya daha evvel rastlanmamıştı.

Fiziksel görünüme bakarak kesin çeşit teşhisi yapılamayacağını belirten uzmanlar, antik DNA tahliline yöneldi. Hücre çekirdeğinden DNA elde edilemese de, mitokondriyal DNA çıkarılarak Kuzey Pasifik balinası ve küçük balina (minke whale) ile karşılaştırma yapıldı. Sonuçlar, kemiklerin sahiden de balinalara ilişkin olduğunu doğruladı.

Ancak bu keşif yeni bir soruyu da beraberinde getirdi: Bin yıldan daha eski iki balinanın kalıntıları, denizden 400 kilometreden fazla uzakta, Alaska’nın iç kesitlerinde nasıl bulundu? Araştırmacılar; antik ırmaklar yoluyla iç bölgelere giren “yoldan sapmış” balinalar, kemiklerin eski beşerler tarafından kıyıdan taşınması ya da müze arşivlerinde bir karışıklık yaşanmış olabileceği üzere olasılıkları gündeme getirdi.

Çalışmanın muharrirleri, bu gizemin tam olarak çözülemeyebileceğini belirtirken, en azından kelam konusu fosillerin “son mamutlar” olmadığı ihtimalinin kesin olarak elendiğini vurguladı. Araştırma, Journal of Quaternary Science mecmuasında yayımlandı.

Kaynak: Sözcü